Sınava Hazırlık Sürecinde Velilerin Rolü Nedir?

  • 02.08.2022

Ailede sadece bir kişi sınava giriyor olsa da herkese maddi ve manevi sorumluluklar düşüyor ve “çocuğun sınavı”, “ailenin sınavı”na dönüşüyor. Aile bireylerinin davranış ve tutumları sınava hazırlık süreci boyunca büyük önem taşıyor.

 

Siz de sınav sürecinde çocuklarınıza destek olmak için neler yapabileceğinizi merak ediyorsanız, uzmanların ve bu konuda deneyimi olan ebeveynlerin tavsiyelerine birlikte bakalım.

Veliler Ne yapmalı?

Her anne-baba sınava hazırlık sürecinde çocuğuna destek olmak ister. Bu takım oyununda önemli olan, doğru ve başarıyı artıracak desteği tespit etmek ve uygulamaktır. Sınav başarısının yalnızca oturup ders çalışmakla gelmeyeceği, yüksek moral ve motivasyonun da çok etkili olduğu biliniyor. Bu açıdan aile içindeki ortam büyük öneme sahip. 

 

Uzmanların tavsiyeleri ışığında ebeveynlere verilen tavsiyelere bakalım:

 

  • Hem LGS hem de YKS hazırlık süreçlerinde aynı zamanda çocuğun ergenlik problemleri yaşama olasılığı yüksektir. Çocukla olan etkileşimde, bu durumun göz ardı edilmemesi gerekir.
  • Öğrenciye sınava hazırlanıyor diye sorumluluk vermemek de, altından kalkmakta çok zorlanacağı düzeyde ağır sorumluluklar vermek de öz güvenini olumsuz etkileyebilir. Örneğin kendi odasını toplamak, basit ev ihtiyaçlarının alışverişini yapmak uygun sorumluluklar kategorisinde değerlendirilebilir.
  • Eleştiriyle yargılama arasındaki çizgiye dikkat edilmesinin sınava hazırlık süreci içinde katkısı olabilir. Ebeveynin yapıcı eleştirileri özellikle de çocukla yalnızken yapmaya gayret etmesi yerinde olur.
  • “Ya olmazsa?”, “Bu sınavı kazanamazsa?” sorusunu ebeveyn ve çocuk birlikte yanıtlarsa alternatifsizlikten kaynaklanan kaygıyı sınırlandırmak mümkün olabilir. 
  • Arkadaşları, cep telefonu ve sosyal medya gibi genelde çocuğun konsantrasyonunu bozduğu için eleştirilen faktörleri yasaklamak, sadece gerginliği arttıracaktır. Bunun yerine günlük/haftalık zaman kısıtlaması ya da belli hedeflere ulaşıldığında o kısıtlanan etkinliğe izin verilmesi gibi sınırlama yöntemleri tercih edilebilir. 
  • Okuldaki idareci ve öğretmenlerle olumlu ilişkiler kurmak, veli toplantılarına katılmak öğrencinin hem ders performansını hem de psikolojisini anlamanız açısından faydalı olabilir. 
  • Kişisel çalışma planını oluştururken ona destek olabilirsiniz. Çocuğunuz LGS'ye hazırlanıyorsa Vitamin LGS, üniversiteye hazırlanıyorsa Raunt hedeflerine yönelik özel ders çalışma programının oluşturulmasında en önemli yardımcınız olacaktır. 
  • Çocuğunuzun sınırlarını anlayabilmek için eğitimciler ya da pedagoglar gibi bir uzmanın görüşüne başvurabilirsiniz.

Veliler Ne Yapmamalı?

Veliler Ne Yapmamalı?

  • Sevgiyi şartlı sunmak: Çocuğun “Başarılı olursam beni daha çok severler” düşüncesine kapılmasına izin verecek davranışlardan kaçının. 
  • Ebeveynin hayallerini çocuğa yüklemek: Ebeveyn mükemmeliyetçiliği adı verilen bu olgu ailenin başarı beklentilerinin çok yüksek olmasına bağlıdır. Çocuğun sınav kaygısını artırır(1)(2).
  • Karşılaştırmalar yapmak: Çocuğun performansını başkalarının performansıyla karşılaştırmayın. Çocuğunuzu sadece kendisiyle karşılaştırabilirsiniz; “Eskiden masayı toplardın, artık yapmıyorsun” veya “Ekstra test çözünce geçen ay yapamadıklarını da yapmayı başardın” gibi.
  • Olumsuz etiketlemeler: Çocukları olumsuz bir şekilde etiketlemek, “sen yapamazsın” gibi açık veya örtülü mesajlar vermek hem başarısını düşürebilir hem de yetersizlik duygusuna neden olabilir.

 

Tüm bu tavsiyelerin temelindeki konunun da altını çizmek gerekir. Çocuğa sınavın sonucu ne olursa olsun, ona duyulan sevginin değişmeyeceğini anlatmayı ihmal etmemeli, onu desteklemelisiniz. 

 

Kaynaklar:

http://nek.istanbul.edu.tr  

Besharat, M.A. (2003). “Parental Perfectionism and Children's Test Anxiety”. Psychological Reports, 93, 1049-1055. https://journals.sagepub.com 

 

Benzer İçerikler