Çocuklar için Rol Modeli ve Önemi

  • 27.07.2022

Çoğu insan, belirli hedeflere veya yaşam tarzlarına ulaşmak için onlara ilham veren bir rol modeline sahiptir. Ancak rol modellerini taklit etmek için en çok uğraşanlar genellikle kendi kimliklerini geliştirmeye devam eden çocuklardır. Çocuklar her zaman ne yaptığınızı izler. Stresle nasıl başa çıktığınızı görürler. Diğer insanlara nasıl davrandığınızı ve duygularınızı nasıl yansıttığınızı gözlemlerler. Doğru bir rol model olmak bu açıdan son derece önemlidir.

 

Sizler de çocuklar için rol modellerin ne anlama geldiğini merak ediyorsanız, detaylara gelin birlikte bakalım.

Rol Model Nedir?

Rol Model Nedir?

Rol model, insanların davranış biçimlerini ve şekillerini etkileyen ve örnek alınan kişilerdir (1). Çocuklar okulda, ilişkilerinde ve zor kararlar verirken nasıl davranacaklarını belirlemek için çeşitli rol modelleri benimserler. Birçok çocuk için en önemli rol modelleri ebeveynleridir. Ayrıca çocuklar, diğer aile üyelerini, öğretmenlerini ve akranlarını da rol model olarak seçebilirler. Sporcuların, ünlülerin, kitap, TV, film veya video oyunlarındaki karakterlerin davranışlarını ve görünümlerini kopyalamaya çalışabilirler. Çünkü görünürlük birinin rol model olmasında önemli bir etkendir. Bu bireylerin davranışları da yakından gözlemlenebildiği için özellikle çocukların onların davranış ve tutumlarını taklit etmesi muhtemeldir.

 

Rol modeller, genellikle onları taklit eden çocuklar tarafından beğenilirler. Kişisel özellikleri ve davranışları aracılığıyla, çocuklara ilham verebilirler. Yapıcı ve pozitif nitelikler sergileyen rol modellerin yanında, olumsuz davranışlarıyla negatif etkiler yaratan kötü rol modeller de vardır.

 

Olumlu bir rol model olmak aslında çoğu ebeveyn için çaba, önsezi ve öz kontrol gerektirir. Çocuklarınız sizi her zaman izlediği için, eylemleriniz, inançlarınız ve tutumlarınız çocuklarınızın var olma biçimiyle bütünleşir. Bu nedenle, çocuklarınız için hangi davranışları modelleyeceğiniz konusunda bilinçli olmanız çok önemlidir.

 

Bir ebeveyn olarak birincil göreviniz, çocuklarınızı nazik, saygılı, dürüst ve sevecen insanlar haline getirmeye yardımcı olmaktır. Bunu gerçekleştirmenin en basit yolu ise, doğru bir rol model olmayı başarmaktan geçer. Bu anlamda, alışkanlık ve davranışlarınıza dikkat etmeniz ve değişim yaratmanız gerekebilir.

Rol Modellerin Çocukların Hayatındaki Yeri

Rol Modellerin Çocukların Hayatındaki Yeri

Aileler, çocuklarının mutlu, diğer bireylere saygı duyan, yaşamlarında başarı gösteren, güçlü ve düşünen bireyler olarak yetişmelerini hedefler. Bununla birlikte, birçok iyi karakter özelliği veya olumlu nitelikler öylece öğretilemez. Çocukların, belirli davranışların ve seçimlerin kendileri veya başkaları adına neden iyi ya da kötü olduğunu anlaması için bazı etkileşimlere tanık olmaları gerekir. İşte burada rol model devreye girer. Elbette, büyümek kolay bir süreç değil ama çocukların yol boyunca onlara rehberlik edecek bir rol modeli olduğunda çok daha kolay ve eğlenceli! Çünkü bir rol model, bir çocuk için onu dinleyen, ona tavsiye veren ve ona önemli olduğunu hissettiren ilham kaynağıdır.

 

Evde oluşturulan ortam ve ebeveynlerin seçtiği çocuk yetiştirme tarzı, çocuğun gelişimi üzerinde güçlü bir etkiye sahiptir. Araştırmalar, çocuklukta gerçekleşen öğrenmenin çoğunun gözlem ve taklit yoluyla kazanıldığını gösterir(2). Ayrıca sosyal öğrenme kuramına göre de, insanlar başkalarını izleyerek öğrenirler. Örneğin, meşhur Bobo bebek deneyi, çocukların yetişkinlerin davranış biçimlerini örnek aldığını net bir şekilde gösterir(3). Araştırmacılar burada çocukların bir bebeğe yetişkinlerin yaptığı gibi davrandığını keşfeder. Deneyde, bir yetişkin oyuncak bebeğe saldırgan bir şekilde davrandığında bunu izleyen çocuklarda etkileşimlerinde saldırganlaşmaya başlar. Yetişkinlerin bebeğe nazik davranmasını izleyen çocuklar ise, bu nezaketi taklit ederler.

 

Tüm bu bilgiler ışığında, iyi ve güçlü rol modelleri olan çocukların olumlu bir yaşam tarzı geliştirme şansları daha yüksektir. Çocukların hayatlarındaki olumlu etkilere sahip kişiler, geleceklerini şekillendirmede son derece etkili olabilirler, bu nedenle genç yaştan başlayarak onları aile içinde ve dışında doğru rol modellerle çevrelemek çok önemlidir.

 

Rol model olmak, sizi izleyen çocuklar üzerinde güçlü bir etkiye sahiptir. Olumlu eylemleriniz, çocuklarda bir ömür boyu kalıcı olabilecek alışkanlıklar oluşturarak bu olumlu alışkanlıkları hayatının her alanında sürdürmesine destek olabilir. O halde, bugün nasıl bir rol model olduğunuzu düşünme vakti!

 

Kaynaklar:

https://www.aacap.org  

https://www.ncbi.nlm.nih.gov  

https://www.psychologicalscience.org  

 

Benzer İçerikler